Erdoğan ve Türk-Rus ilişkileri


Mehmet Ali Güller

Mehmet Ali Güller

16 Ağustos 2014, 12:20

Erdoğan'ın cumhurbaşkanı seçilmesi Türk-Rus ilişkilerine nasıl etkir? Rusya'nın Sesi radyosu düşünce kuruluşları yetkililerine, gazetecilere, akademisyenlere bu soruyu yöneltiyor. Geçen hafta bana da Erdoğan'ın cumhurbaşkanı seçilmesinin Türkiye'nin ŞİÖ'ye bakışını nasıl etkileyeceğini sordular.

O söyleşide de belirttim: Türkiye ve dünya, kişilerin niyetlerinden ve siyasi yönelimlerinden bağımsız olarak Doğu'ya kayıyor. Doğu'nun ekonomi içindeki payı yükseldikçe, böylesi bir eksen kayması kaçınılmaz oluyor.

ERDOĞAN'IN KARTLARI

Konuyu biraz daha açmak için önce şu iki saptamayı yapalım:

1) Erdoğan döneminde Türkiye'nin ŞİÖ'ye diyalog ortağı olması ve NATO'nun karşı çıkmasına rağmen füze kalkanı ihalesinin, sonuçlandırılmayıp uzatılsa da, şu aşamada Çin'e verilmesi, Erdoğan'ın Batı'ya karşı pazarlık gücünü artırma hamleleridir.

Erdoğan yararcı bir bakış açısına sahip ve şöyle düşünüyor:

a) İran ve Hamas'la ABD'ye rağmen ilişki kuran Erdoğan, bunu ABD'nin yararına da kullanabildiğini biliyor. ABD adına İran ve Hamas'la görüşerek kolaylaştırıcı ve yumuşatıcı misyonunu yerine getiren Erdoğan, aynı şeyi ŞİÖ'yle de yapabileceğini düşünüyor.

b) Erdoğan ŞİÖ'ye üye olmayı, Batı'ya karşı bir denge ve oradan gelecek baskılara karşı bir kart olarak kullanabileceğini hesaplıyor.

c) Son tahlilde Erdoğan, ekonomiyi siyasetin de izleyeceğini ve dünyanın ekseninin Asya-Pasifik merkezli olacağını biliyor.

d) Füze kalkanı Çin'e verileli neredeyse bir yıl oldu ve Erdoğan, bunu kesinleştirmeyi sürekli erteleyerek ve süreyi uzatarak bunu bir pazarlık kartı haline getiriyor ve önündeki engelleri aşmakta kullanıyor. Hatta Erdoğan bu ihaleyi, deliğe süpürülmemenin bir bileti olarak görüyor.

YAPTIRIMLAR

ERDOĞAN'A ŞANS OLDU

2) Batı'nın İran'a yatırımları, Erdoğan'a hep şans oldu. Erdoğan 2008 ekonomik krizini, İran'la altın ve gaz ilişkisi kurarak atlatabildi. Bunun İran ve Türkiye'de yarattığı yolsuzluk ekonomisi bir başka yazının konusudur. Ukrayna krizi sonrası Batı'nın Rusya'ya yaptırıma yönelmesi de yine Erdoğan'a şans oldu. Ukrayna'ya alternatif enerji koridoru olmak ve Rusya'yla patlayabilecek ticaret, Erdoğan için 2014 sonunda olacağı söylenen ekonomik krizi atlatabilmek için bir fırsat doğurdu.

ERDOĞAN MAKAS DEĞİŞTİRİR Mİ?

Peki, siyasi kariyeri ABD'nin BOP eş başkanı olmasına bağlı olan Erdoğan, makas değiştirir mi? ABD, zaman zaman hizadan çıksa da, tabanı olan ve seçim kazanabilen bir Erdoğan'dan vazgeçer mi?

Erdoğan ve ABD cephesinden sorduğumuz bu sorular, kilit sorulardır ve Erdoğan'ın cumhurbaşkanlığı döneminde Tük-Rus ilişkilerinin seyri bu soruların yanıtlarından geçmektedir. Tamam, ŞİÖ'yle diyalog ortaklığı gereklidir, Çin'le füze kalkanı ihalesinin bu aşamaya gelmesi bile çok önemlidir ama bu bir makas değişikliği işareti midir?

Değildir ve yukarıdaki iki ana sorunun altındaki şu alt sorular ancak makas değişikliğine işaret edecektir:

1) Zaman zaman BM'yi eleştiren Erdoğan, hakkında tek bir olumsuz söz söylemediği NATO'dan çıkmayı düşünür mü?

2) Erdoğan Suriye'de Esad'ı devirme görevinden vazgeçer mi?

3) Erdoğan ABD'nin son tahlilde Irak'ı bölme ve bağımsız Kürdistan kurma hedefinden sapar mı?

4) Erdoğan ABD'nin önüne koyduğu Kürt, Ermeni ve Kıbrıs açılımlarını çöpe atar mı, ya da en azından rafa kaldırır mı?

5) Erdoğan, ABD'nin neoliberal ekonomik programdan vazgeçer mi?

Erdoğan'ın konumunu asıl bu soruların yanıtları belirler ve yanıtlar ortadadır!

NOT: Bugün evleniyorum. Ataşehir Belediyesi Nikâh Salonu'nda saat 15.45'te yapılacak nikâh törenine Aydınlık okurları davetlidir.
Yorum Ekle
İsim
Yorumunuz onaylanmak üzere yöneticiye iletilmiştir.×
Dikkat! Suç teşkil edecek, yasadışı, tehditkar, rahatsız edici, hakaret ve küfür içeren, aşağılayıcı, küçük düşürücü, kaba, müstehcen, ahlaka aykırı, kişilik haklarına zarar verici ya da benzeri niteliklerde içeriklerden doğan her türlü mali, hukuki, cezai, idari sorumluluk içeriği gönderen Üye/Üyeler’e aittir.
Avatar
Süheylâ Erdoğan - 3 yıl önce
nato'dan çıkıp şi̇ö'ye girmek o kadar kolay olmasa gerek. abd bizim gibi bir müttefiki kaybetmek istemez anladığı anda neler yapabileceğini düşünmek bile istemem. ayrıca mutluluklar diliyorum m.a.güller.