Hagel’in istifasının perde arkası


Mehmet Ali Güller

Mehmet Ali Güller

26 Kasım 2014, 12:16

ABD Savunma Bakanı Chuck Hagel’in istifasının biri özel, biri genel, iki nedeni var.

Özel neden: Hagel, ABD Başkanı Barack Obama tarafından ulusal güvenlik politikaları karar alma mekanizmasının kenarında tutulduğu için istifa etti. Ulusal Güvenlik Danışmanı Susan Rice ve ekibiyle birlikte çalışan Obama’nın belirlediği IŞİD stratejisi, bardağı taşıran damla oldu.

Genel neden: Uzun bir süredir ABD devlet aygıtı içinde süren iç çarpışma, Hagel’in istifasının genel nedenini oluşturuyor. ABD içinde gerçekçiler ile müdahaleciler uzunca bir süredir çarpışıyordu. Müdahaleciler son olarak Pasifik’te bir başarı kazanamayan Obama’yı yeniden Ortadoğu’ya dönüşe zorladılar. İşte son IŞİD stratejisi bu büyük kavganın uzlaşısıydı, ara sonucuydu.

Ancak o uzlaşıya rağmen kavga devam ediyor. Cumhuriyetçilerin hem Temsilciler Meclisi’nde hem de Senato’da çoğunluğu kazanması, Obama’yı daha da sıkıştırdı. Ancak son dönemde ortaya çıkan tablo, gerçekçiler ile müdahalecilerin de kendi aralarında bölündüğünü gösteriyor. Nitekim IŞİD stratejisinin Kongre’de oylanması bunun tipik bir göstergesi oldu.

KİM NE İSTİYOR?

Bir Cumhuriyetçi olarak Demokrat Obama’nın kabinesinde yer alan Hagel, örneğin gerçekte bir şahin değildi. Hatta Hagel için Cumhuriyetçilerin güvercini bile denilebilir. Hagel aslında gerçekçiler ile müdahaleciler arasında, bir ara kuvvet konumundadır. Daha iyi anlatabilmek için somuttan gidelim:

1) Obama ve ekibi, son iki yılında İran’la görüşmeyi bir anlaşmayla sonuçlandırmak istiyor. Bu sürecin başarısı İsrail’in Filistin konusunda dizginlenebilmesine, Esad’ın doğrudan “ilk hedef” alınmamasına ve Rusya’nın Ukrayna gibi krizlerle oyalanmasına bağlı.

Obama, IŞİD stratejisini bu genel perspektifi bulandırmayacak şekilde hazırlattı. Türkiye ile yaşanan sorunlar da bu nedenle.

Bu strateji Kürtlere dayanmayı ve bu aşamada “mini Kürdistan”la yetinmeyi gerektiriyor.

2) Müdahaleciler ise ABD’nin yeniden Ortadoğu’ya ağırlık vermesini ve güç kullanmasını istiyor. Esad’ın hemen hedef alınmasını, Suriye’nin ve Irak’ın bölünmesini, buna istekli AKP üzerinden TSK’nın bölgede kara gücü haline getirilmesini istiyor.

Bu ekip, ABD’nin ağırlığını koyması durumunda Türkiye ve İsrail’in yeniden uyumlulaştırılacağını, böylesi bir koalisyon karşısında ise Rusya ve İran’ın çok ileri gitmeyi seçemeyeceğini düşünüyor.

3) Hagel’in temsil ettiği ara kuvvet ise ikisinin ortasında konumlanıyor. ABD’nin temel müttefiklerinden (Türkiye) kopmadan Ortaoğu’ya yönelmesini savunuyor özetle.

KARŞILIKLI ATAKLAR

Bu çarpışmanın hangi yöntemlerle yaşandığını anlamak için son iki haftanın şu çok önemli olaylarını anımsamalıyız:

1) Hagel’in ABD Ulusal Güvenlik Danışmanı Susan Rice’a mevcut IŞİD stratejisini eleştiren bir mektup yazdığı basına yansıdı. Hagel mektubunda hava saldırısının Esad’a yaradığını, iyileştirilmezse mevcut stratejinin kısa bir zamanda çökeceğini savunuyordu.

2) CNN’e sızdırılan bir habere göre Obama IŞİD stratejisini gözden geçirmesi ve yenilemesi için Ulusal Güvenlik ekibine talimat vermişti. Sonuçlarına bakılırsa haberi sızdıranlar IŞİD stratejisinde bir değişiklik yapılmamasını istiyordu!

3) Obama sadece Ortadoğu’ya dönüş için değil, Afganistan’da bir süre daha bulunmak için de zorlanıyordu. Nitekim Obama’nın Pentagon’a Afganistan’daki gücü iki katına çıkarması emri verdiği basına yansıdı.

4) Pentagon’un IŞİD planı basına sızdırıldı. Bu plana göre IŞİD’e yönelik kara harekatı ilkbahardan önce başlamayacaktı. Plan “baharda kara harekatı var” şeklinde de okunabilirdi!

TÜRKİYE’YE NASIL YANSIYOR?

Fakat bizi asıl ilgilendiren ise bu kavganın Türkiye’ye nasıl yansıdığıdır.

AKP Hükümeti’nin Türkiye’nin başını daha az belaya sokacak mecvut planlamaya itiraz etmesi ve daha müdahaleci olan ekibe yakın durması, onların planlamasında asli rol almaya istekli olması, ülkemiz adına asıl endişe verici durumdur.

ABD’yle süren müzakerelere bu açıdan bakmak ve olası sonuçları içinde değerlendirmek lazım!

Mehmet Ali Güller
ulusalkanal.com.tr

Yorum Ekle
İsim
Yorumunuz onaylanmak üzere yöneticiye iletilmiştir.×
Dikkat! Suç teşkil edecek, yasadışı, tehditkar, rahatsız edici, hakaret ve küfür içeren, aşağılayıcı, küçük düşürücü, kaba, müstehcen, ahlaka aykırı, kişilik haklarına zarar verici ya da benzeri niteliklerde içeriklerden doğan her türlü mali, hukuki, cezai, idari sorumluluk içeriği gönderen Üye/Üyeler’e aittir.