banner863

İran iddialı: 'Kürt devleti' gelmiyor, gidiyor!


Rafet Ballı

Rafet Ballı

15 Temmuz 2014, 12:38

"Tahran notları"na devam edelim. Konu yine Kürt meselesi.

***

Barzanilerin sanki tek gündemi var: Bağımsızlık.

Her gün yeni açıklama geliyor.

Sormak farzdır: Kararlıysalar, bu kadar diş gösterirler mi?

***

"Kürt devleti" Tahran'dan nasıl görünüyor?

Devletle de görüştüm, stratejistlerle de.

***

Kürt meselesinde eskiden "rol" dağıtımı farklıydı.

Ankara: Konuşur, telaşlanırdı.

Tahran: Sakin, gözlerdi.

Şimdi: İran yine "sakin". Fakat, anında vaziyet alıyor.

Çünkü: Kürtlerin rolünün genişletilmek istendiğini düşünüyor.

İşin sahibi: ABD. Taşeron: Türkiye (AKP hükümeti).

(Dikkat: Rol genişletmetilmesi "devlet" anlamına gelmiyor.)

(İran: Kendisine rağmen inisiyatifleri boşa çıkarmaya kararlı.)

***

Tahran'da "devlet aklı"na sordum: Bağımsız "Kürt devleti" mi geliyor?

Son gelişmeler malûm. "İran sakinliği" dışında bir cevap bekliyordum.

Şaşırttı: "Gelmiyor, gidiyor."

Vadeli konuştu: "Kürt devleti en az 10 yıl mümkün görünmüyor."

***

Bilinen gerekçelerle itiraz ettim.

İşte: BOP... Bölge ülkelerinin parçalanarak denetlenmesi... Petrol...

Madde madde karşı çıktı. Önce iç dinamikleri değerlendirdi.

Bir: "Kürtler devlet kuracak siyasi olgunluğa ulaşmadı."

İki: "Siyasi olarak müthiş parçalılar. Bir araya gelemiyorlar."

***

Tahran'a göre: Genel çerçeve böyle.

Partiler açısından durum?

"Kuzey Irak seçimlerine bir bakın. Barzani aslında zayıfladı."

"Talabani + Goran hareketinin toplamı Barzani'den fazla."

(Gerçekten öyle.)

"Barzani göründüğü kadar muktedir değil."

"Erdoğan ile ilişkisi Kürt toplumunda Barzani'ye itibar kaybettiriyor."

(İtiraz: Asıl etkenler başka. Yiyicilik, kayırmacılık, keyfilik.)

***

Talabanilerin pozisyonu?

Söylediklerini bir yere kaydedin: "Talabani devlet istemiyor."

İran'ın Talabanilerle ilişkisi "özel".

Söylediğinin: Temenni değil, teyidli bilgi olduğunu düşünüyorum.

Zaten: Talabanilerin iki tutumu hemen dikkati çekti.

Bir: Kerkük'ün Kürt bölgesine ilhakına karşı çıktılar.

İki: Barzanilerin bağımsızlık "kampanya"sına katılmadılar.

***

Asıl önemlisi, şu söyledikleriydi:

"Bağımsız devlet adımı atılırsa: Kürtler arasında çatışma çıkar."

Bu, "yorum" değildi: Bir tür "saha bilgisi"ydi.

Anladığım: Barzaniler "devlet" ederse, Talabaniler biat etmeyecek.

Hem de "çatışma" pahasına.

***

İran tarafının tespitini sorgulamak lazım.

Talabaniler niye bağımsızlığa karşı çıksın?

Bildiğim:

Bir: Koşulları uygun görmedikleri anlaşılıyor.

İki: Petrol payından olmak istemiyorlar.

***

Malûm:

Kürt partileri Irak petrolünden pay alıyorlar (%17).

Dikkatinizi çekerim: "Kürtler" değil, "Kürt partileri" dedim.

Çünkü: Petrol payını "devlet aygıtı" dağıtmıyor aslında.

Dağıtım: Devletin yerine geçmiş partiler üzerinden yapılıyor.

Düşünün: Yıllık 15-20 milyar dolarlık bir kaynak sözkonusu.

"Bağımsızlık" ilan edilirse, risk şu:

Dağıtım tekeli: Partilerden birini eline geçecek (Barzaniler).

Devlet savaşsız olmaz. İki cephede savaş kaçınılmaz olacak.

Bir: Kürtler arası.

İki: Komşularla.

***

Özet:

Olgu 1:Kuzey Irak'ta 1992'den beri federal bölge var.

Olgu 2: 2003'ten beri petrolden % 17 pay alıyorlar.

Olgu 3: Kürt partileri bir "aygıt" kurdular.

Fakat bu "devlet" değil, "para paylaşım" örgütü oldu.

Herkes Maliki'nin ordusunu eleştiriyor: "Savşamadı" diye.

Peşmergenin "savaşabileceğini" kim söyledi?

Gidip gelenlerle bir konuşmayı deneyin.

***

Yarın: İran'ın "aykırı"lıklarına devam edeceğim.

Batı aslında "Kürt devleti" istiyor mu?

Rafet Ballı
Aydınlık


Yorum Ekle
İsim
Yorumunuz onaylanmak üzere yöneticiye iletilmiştir.×
Dikkat! Suç teşkil edecek, yasadışı, tehditkar, rahatsız edici, hakaret ve küfür içeren, aşağılayıcı, küçük düşürücü, kaba, müstehcen, ahlaka aykırı, kişilik haklarına zarar verici ya da benzeri niteliklerde içeriklerden doğan her türlü mali, hukuki, cezai, idari sorumluluk içeriği gönderen Üye/Üyeler’e aittir.