İsrail’in Çin’den beklentisi


Mehmet Ali Güller

Mehmet Ali Güller

10 Nisan 2014, 13:31

Washington, Asya-Pasifik merkezli bir güvenlik doktrini kabul ettiğinden beri Pasifik bölgesinde Pekin’le daha çok karşı karşıya gelmeye başladı.

ABD birincisi Tayvan’a destek vererek, ikincisi Japonya ve Güney Kore’den silah göstererek, üçüncüsü Hindistan-Güney Kore-Japonya yayına yaslanarak, dördüncüsü Avustralya-Filipinler-Tayland hattını kaldıraç yaparak ve beşincisi ASEAN’a dayanarak Çin’i bölgede çevrelemeye çalıştı.

Ancak bunda şimdiye kadar başarılı olamadı. Üstelik tartışmalı adalara el koyması için kışkırttığı müttefikleri Japonya ve Güney Kore’yi Çin’in tahmin edilemez sertlikte tepkisi nedeniyle koruyamadı. Washington, müttefiklerinin adalara el koyabilmesiyle bölgede hamle yapmak isterken, tersine Çin, “Güney Çin Denizi” dediği bölgede iyice egemen hale geldi.

Pekin’de Hagel’e sert uyarı


İşte tam bu süreçte ABD Savunma Bakanı Chuck Hagel Uzakdoğu’yu ziyaret etti. Önce ASEAN Savunma Bakanları toplantısına katıldı ardından da Japonya’ya gitti.

Hagel ASEAN Savunma Bakanları toplantısında Güney Çin Denizi’ndeki kıta sahanlığı ve egemenlik konularında endişeli olduğunu açıkladı. Japonya’da Nikkei gazetesine röportaj veren Hagel, burada daha da ileri gitti ve Pekin’in Doğu Çin Denizi’nde kurduğu hava savunma ve tanımlama sahasını “proaktif” bulduklarını söyledi.

Hagel’in bu iki açıklamasına, daha sonra gittiği Pekin’de sert yanıtlar verildi!

Hagel Pekin’de önce Çin Savunma Bakanı Çang Vançuan ve sonra da Çin Merkezi Askeri Komisyonu Başkanı Fan Çanglong ile bir araya geldi.

Şinhuahaber ajansının haberine göre Hagel, özellikle Çin Merkezi Askeri Komisyonu Başkanı Fan Çanglong’la görüşmesinde soğuk bir rüzgârla karşılaştı. Fan, Hagel’e ASEAN ve Japonya’daki açıklamalarını anımsatarak, “kendisi dâhil tüm Çin halkının bu tür açıklamalardan memnun olmadığını” belirtti. Fan, Hagel’e “seyahatlerinizi dikkatle izliyoruz” dedi!

Hagel: Yeni modele ihtiyaç var


ABD Savunma Bakanı Chuck Hagel, bu sert mesajların ardından Çin Halk Ordusu Ulusal Güvenlik Üniversitesi’nde bir konuşma yaptı.

Hagel kapsamlı sunumunda, askerden askere ilişkinin üç yolu izleyen yeni bir modele ihtiyaç duyduğunu savundu. Hagel’e göre o üç yol şunlardı:

1) Diyalogun sürdürülebilmesini korumak.

2) İlgi alanlarının ortak olduğu noktalarda pratik işbirliği için zorlamak.

3) Açıklık ve iletişim yoluyla rekabeti ve farklılıkları yönetmek için çalışmak. (cfr.org, 8 Nisan 2014)

Hagel ayrıca kendisini dinleyenlere General Chang’le yaptığı görüşmenin ayrıntılarından bahsetti. Hagel ABD ve Çin’in hem “Pasifik gücü” hem de “büyük güç” olduğunu, bu nedenle General Chang’e uzun dönemli bir perspektife ihtiyaç olduğunu söylediğini anlattı.

Çin’in Ortadoğu’ya büyük hizmeti


Hagel’in ziyareti, ABD-Çin ilişkilerinde terazinin kefesinin gün geçtikçe Pekin lehine ağırlık kazandığını sergilemiş oldu.

Ama daha ilginci aynı tarihte İsrail Cumhurbaşkanı Şimon Peres’in de Çin’de olmasıydı ve İsrail gazeteleri sıklıkla Pekin’in Ortadoğu’da gün geçtikçe güçlendiğine dikkat çekiyorlardı.

Geçen yıl İsrail-Filistin görüşmeleri başlarken aynı anda hem İsrail Başbakanı Benyamin Netenyahu’yu hem de Filistin Devlet Başkanı Mahmud Abbas’ı Pekin’e davet eden ve ikiliyle ayrı ayrı görüşen Çin’in şimdi de Peres’i Pekin’de ağırlaması oldukça önemli.

Zira İsrail-Filistin görüşmelerinde yine tıkanma var. ABD Dışişleri Bakanı John Kerry geçen hafta İsrail ve Filistin’i “Washington’un zamanının da bir sınırı var” diyerek uyarmıştı.

Bu ziyaretin ne anlama geldiğini aslında Peres’in Çin basınına verdiği şu mesaj en açık şekilde özetliyordu: “Çin, Ortadoğu’ya Dolar ya da Ruble olmadan, bölgenin kendi eliyle kendini koruyabileceğini göstererek büyük bir hizmet yapabilir.” (The Diplomat, Shannon Tiezzi, 9 Nisan 2014)

Mehmet Ali Güller
ulusalkanal.com.tr


Yorum Ekle
İsim
Yorumunuz onaylanmak üzere yöneticiye iletilmiştir.×
Dikkat! Suç teşkil edecek, yasadışı, tehditkar, rahatsız edici, hakaret ve küfür içeren, aşağılayıcı, küçük düşürücü, kaba, müstehcen, ahlaka aykırı, kişilik haklarına zarar verici ya da benzeri niteliklerde içeriklerden doğan her türlü mali, hukuki, cezai, idari sorumluluk içeriği gönderen Üye/Üyeler’e aittir.