Dont testisine dokunan son eller

Muğla’nın Fethiye ilçesine bağlı Esenköy’de yüzlerce yıldır üretilen geleneksel testiler zamana direniyor. Eski adı ‘Dontköy’ olan Esenköy ve çevresinde “Dont desdisi” olarak ünlenen testiler, yakın zamana kadar her evde kullanılıyordu.

Dont testisine dokunan son eller

Esenköy Muhtarı Mustafa Köse, bir zamanlar neredeyse her evde üretilen testileri yapan son üç kadının kaldığını belirterek bu geleneğin sürdürülmesi için yetkililerden ve kamuoyundan destek beklediklerini söylüyor.

DONT DESTİSİ YAPAN SON ÜÇ KADIN KALDI
Esenköy’de testi üretimi yapan son kadınlardan biri olan Özen Çavdar, 66 yaşında olduğunu ve testi yapmayı çocukluğunda öğrendiğini belirterek, “Dont testisi suyu soğuk tutuyor. Eskiden buzdolabı yoktu ve her evde bu testiler kullanılıyordu. Testi yapmak için önce kazdığımız özel toprağı eleyip çamur haline getiriyoruz. Daha sonra bu çamurdan elimizle şekil vererek testi yapıyoruz. Açık alanda yaktığımız ateşte de kuruyan testileri pişiriyoruz. Köyde bu testileri yapan son üç kadın kaldı. Şimdilerde fazla kullanılmıyor ama biz ölüye diriye koyuyoruz. Mezarların başucuna koyuyoruz bu testileri. Ölülerimizin ruhuna su ulaşsın diye” dedi.

‘DESTEK VERİLİRSE BU İŞİ SÜRDÜRECEĞİZ’
Dont testilerinin üzerinde bulunan özgün deseni topraktan elde ettikleri bir karışımla uyguladıklarını anlatan Çavdar, “desen vermek için hiç boya kullanmıyoruz. Biz bu geleneğin sürmesini istiyoruz. Bizlere destek verilirse, ekonomik katkı sağlanırsa biz bu işi sürdürmeye kararlıyız. Geçimimizi de bu işi yaparak sürdürmüş oluruz böylece” diye konuştu.

‘SU, TEREYAĞI VE TAHIL SAKLANIYORDU’
Esenköy Muhtarı Mustafa Köse ise bugün daha çok turistik amaçlı üretilen Dont testisini yaşatmak için uzun süredir çaba harcadığını söylüyor. Esenköy’de her yıl ‘desdi şenliği’ yaptıklarını anlatan Muhtar Köse, “Geçmişte bizlerin rızkı bu testiler sayesinde temin edilmiş. Biz bu testilerin rızkıyla büyüdük. Eskiden annelerimiz, ninelerimiz yaptıkları testileri civar köylere götürüp sebze, tahıl ve benzeri ihtiyaçlarıyla takas ederlerdi. Bu testiler hem suyu serinletmek için hem de tahıl, tereyağı, turşu ve başka birçok ürünü saklamak için de kullanılıyordu” dedi.

‘DESTEK BEKLİYORUZ, KÜLTÜRÜMÜZ ÖLMESİN’
Muhtarlık olarak Dont testilerinin yaşatılması için ilgililere yönelik çeşitli talepleri olduğunu dile getiren Köse, “şu ana kadar bir geriye dönüş olmadı. Biz köyümüzde bir atölye kurularak bu geleneğin genç kuşaklara da öğretilmesini istiyoruz. Bu konuda yetkililerden ve kamuoyundan destek bekliyoruz. Bu kültürümüz ölmesin” diye konuştu.

Yusuf Yavuz 
ulusalkanal.com.tr
Yorum Ekle
İsim
Yorumunuz onaylanmak üzere yöneticiye iletilmiştir.×
Dikkat! Suç teşkil edecek, yasadışı, tehditkar, rahatsız edici, hakaret ve küfür içeren, aşağılayıcı, küçük düşürücü, kaba, müstehcen, ahlaka aykırı, kişilik haklarına zarar verici ya da benzeri niteliklerde içeriklerden doğan her türlü mali, hukuki, cezai, idari sorumluluk içeriği gönderen Üye/Üyeler’e aittir.