Sit’lere HES dikecekler!

Başbakanı kızdıran sit kararının ardından Çevre ve Şehircilik Bakanlığı’nın yaptığı düzenlemeyle doğal sitler HES yıkımına açılacak.

YURT 15.08.2014, 17:07 15.08.2014, 16:15
Sit’lere HES dikecekler!

Çevre ve Şehircilik Bakanlığı tarafından hazırlanan ve 12 Ağustos’ta Resmi Gazete’de yayınlanarak yürürlüğe giren doğal sit alanlarında HES yapımına yönelik ilke kararları tartışma yarattı. 6 maddeden oluşan ilke kararlarının doğal sit alanlarını koruyacağı algısı yarattığını ancak gerçekte durumun tam tersi olduğunu savunan uzmanlar, söz konusu ilke kararlarıyla birlikte Türkiye’de HES yatırımına açılmayacak doğal sit alanı bulunmadığını ileri sürüyor. HES’lere karşı açtığı davalarla tanınan avukat Yakup Ş. Okumuşoğlu, ilke kararıyla Çevre ve Şehircilik Bakanlığı’nın uzun süredir düşünülen doğal sit alanlarını enerji projelerine açma girişimini başlatarak söz konusu alanlarda HES’lere izin vermenin sistematiğini de ortaya koyduğu görüşünü savundu.

‘İSTİSNAİ’ ÖZELLİK TAŞIMAYAN SİT’LER HES’LERE AÇILACAK
Çevre ve Şehircilik Bakanlığı’nın hazırladığı “Doğal Sit Alanlarında Planlanan Hidroelektrik Santralleri (HES) Projelerinin Gerçekleştirilmesine Yönelik İlke Kararı”, 12 Ağustos’ta Resmi Gazete’de yayınlanarak yürürlüğe girdi. 6 maddeden oluşan ilke kararlarına göre, doğal sit alanlarında yapılacak ‘Ekolojik Temelli Bilimsel Araştırma Raporu sonucunda’ “Bölgesel, ulusal veya dünya ölçeğinde olağanüstü ekosistemleri/türleri bulunduran, Özgün ekosistem yapısına sahip, doğal alanların ekolojik bütünlüğünü sağlayan ve besin zinciri içinde yer alan kritik türleri barındıran, Jeolojik ve jeomorfolojik açıdan istisnai özellikte olan” ve bu kriterlerden en az birini bünyesinde bulunduran doğal sit alanlarında HES yapımına izin verilmeyeceği karara bağlandı.



TATRIŞMALI İLKE KARARLARI
Ancak doğal sit alanlarının HES yatırımlarından korunacağı izlenimi yaratan ilke kararlarının devamında yer alan ifadeler tartışmalara neden oldu. Buna göre söz konusu koruma ölçütlerini barındırmayan doğal sit alanlarında HES yapımına izin verilmesi hükme bağlanmış oldu.

DOĞAL SİT ALANLARINDAKİ HES BASKISI YILLARDIR SÜRÜYOR
Türkiye’nin büyüklü küçüklü derelerinin neredeyse tamamının üzerinde HES projeleri bulunuyor. Rize İkizdere, Antalya Köprülü Kanyon, Tunceli Munzur Vadisi gibi doğal sit alanları bünyesinde bulunan pek çok vadi üzerindeki HES baskısı usun süredir devam ediyordu. Tabiat Varlıklarını Koruma Bölge Kurullarının üzerinde de kendini gösteren yatırımcı baskısı, Çevre ve Şehircilik Bakanlığı tarafından alınan ilke kararlarıyla bir anlamda “kesin korunması gereken alanları ayırıp, geri kalanları yatırıma açma” şeklinde özetlenebilecek noktaya taşımış oldu.



AV. YAKUP OKUMUŞOĞLU: ‘İLKE KARARLARIYLA ANCAK SINIRLI SAYIDAKİ ALAN KORUNABİLİR’
“Doğal sit alanları HES’lerden korunacak” algısıyla sunulan ilke kararlarıyla ilgili görüşüne başvurduğumuz Çevre ve Ekoloji Hareketi Avukatları üyesi avukat Yakup Şekip Okumuşoğlu, gerçeğin, yaratılan koruma algısının tam tersi olduğu görüşünü savunuyor.
Geçmişte alınan benzeri kararların, açılan davaların ardından Danıştay tarafından iptal edildiğini anımsatan Okumuşoğlu, bugün alınan ilke kararının dili koruma algısı yaratsa da HES yapılmaması için aranan ekstra özelliklerin çok sınırlı sayıdaki alanı koruyabileceğini, bu alanların da ancak jeolojik veya morfolojik ender özellikleri nedeni ile korunabileceğine dikkat çekerek, “bunun dışında, ilke kararı ile gelen ekstra ekosistem ve türler açısından özellik arayışına gidilirse örneğin Karadeniz de hiçbir doğal sit alanı korunamayacaktır. Zira Doğu Karadeniz’in bir vadisinde bulunan ekosistem ve tür çeşitliliği bu bölgenin tüm vadilerinde gözlenebilecektir. Dolayısı ile ekosistem ve türler, yayılım, tehdit altında olma gibi ölçütlerle örneğin bu bölgedeki doğal sit alanlarında koruma sağlama mümkün olamayacaktır. Zira tür ve ekosistem özellikleri tüm Doğu Karadeniz’e yaygındır” görüşünü dile getirdi.



‘KORUMA DIŞINA ALMANIN SİSTEMATİĞİ KURULDU’
Bir tür ya da ekosistemin yalnızca ‘belirli bir doğal sit alanında vardır’ denemeyeceğini kaydeden Okumuşoğlu, “denemeyeceği için de doğal sit alanı korumadan yararlanamayacak ve HES’lere açılmış olacaktır. Yani anlaşılacağı üzere ilke kararı ile sözde doğal sit alanları korunmaya çalışılıyor ve sanki bu alanlarda HES yapılmasının önüne geçilmek isteniyor gibi bir algı oluşuyor ise de tam tersine zaten ender oldukları için sit alanı ilan edilmiş alanlarda bu sefer ‘üstün ekolojik özellikler’ arayarak, bulunmadığında koruma dışına almanın sistematiği kurulmuş oluyor” diye konuştu.

BAŞBAKAN KIZDI, DOĞAL SİT İLAN ETME YETKİSİ ÇEVRE BAKANLIĞI’NA VERİLDİ

Rize’deki İkizdere Vadisi’nin, dönemin Kültür ve Turizm Bakanlığı’na bağlı Koruma Kurulu aracılığıyla doğal sit alanı ilan edildiğini kaydeden Okumuşoğlu, vadide yapımı planlanan 22 tane HES projesinin koruma kalkanı yüzünden inşa edilemeyeceğinin gündeme gelmesi üzerine Başbakan ve dönemin Bakanlarının tepkileri nedeniyle tescil edilemediğine işaret ederek şöyle konuştu: “nihayet 2011 yılında Çevre ve Orman Bakanlığı’nın yerine Çevre ve Şehircilik Bakanlığı kurularak doğal sit alanı ilan etme kararı Kültür Bakanlığı’ndan alınıp Çevre ve Şehircilik Bakanlığı’na bağlı kurulan Tabiatı Koruma Genel Müdürlüğü’ne devredilmişti. Bu tarihten sonra ilk olarak Trabzonspor’un inşa etmek istediği Uzungöl Hes için Trabzon Çevre İl Müdürlüğü doğal sit alanında kurulmak istenen HES projesinin sit alanına zarar vermeyeceği gerekçesi ile doğal sit alanında HES için ilk kararı vermiş, neticede bu karar da yargıya taşınmıştı. 12 Ağustos tarihli ilke kararı ile de Çevre ve Şehircilik Bakanlığı uzun süredir üzerinde düşündüğü doğal sit alanlarını enerji projelerine açma girişimini başlatmış oldu. Ortaya koyduğu ilke kararı ile doğal sit alanlarında HES projelerine izin vermenin sistematiğini ortaya koymuş oluyor.

DOĞAL SİT’LERDE HES’LERE İZİN VERMENİN YOLU AÇILDI

Bu sistematik ‘Jeolojik devirlerle, tarih öncesi ve tarihi devirlere ait olup, ender bulunmaları veya özellikleri ve güzellikleri bakımından korunması gerekli yer üstünde, yeraltında veya su altında bulunan’ alan özelliğine sahip olduğundan yani zaten ender özelliklere sahip olduğundan doğal sit alanı ilan edilen alanlarda ekstra özellikler arayarak, bu ekstra özelliklerin sipariş üzerine hazırlanacak bir rapor ile sorgulanıp, bu raporun sözüne göre bu ekstra özellikler yoksa daha önce ender özelliklere sahip olduğundan doğal sit alanı edilmiş alanlarda HES’lere izin vermenin yolunu açmış oluyor.”

Yusuf Yavuz
ulusalkanal.com.tr


Yorumlar (0)
banner1278
banner1277
12°
açık
Puan Durumu
Takımlar O P
1. Trabzonspor 37 81
2. Fenerbahçe 37 70
3. Konyaspor 37 67
4. Başakşehir 37 62
5. Alanyaspor 37 61
6. Beşiktaş 37 58
7. Antalyaspor 37 58
8. Karagümrük 37 57
9. Adana Demirspor 37 52
10. Sivasspor 37 51
11. Galatasaray 37 51
12. Kasımpaşa 37 50
13. Hatayspor 37 50
14. Kayserispor 37 47
15. Giresunspor 37 45
16. Gaziantep FK 37 43
17. Rizespor 37 36
18. Altay 37 34
19. Göztepe 37 28
20. Ö.K Yeni Malatya 37 20
Takımlar O P
1. Ankaragücü 35 67
2. Ümraniye 35 67
3. Bandırmaspor 35 61
4. İstanbulspor 35 59
5. Erzurumspor 35 58
6. Eyüpspor 35 54
7. Manisa Futbol Kulübü 36 49
8. Tuzlaspor 35 49
9. Samsunspor 35 48
10. Gençlerbirliği 35 48
11. Keçiörengücü 35 48
12. Boluspor 35 47
13. Denizlispor 35 46
14. Altınordu 35 45
15. Adanaspor 35 45
16. Bursaspor 35 41
17. Kocaelispor 35 41
18. Menemen Belediyespor 35 38
19. Balıkesirspor 35 12
Takımlar O P
1. M.City 37 90
2. Liverpool 37 89
3. Chelsea 37 71
4. Tottenham 37 68
5. Arsenal 37 66
6. M. United 37 58
7. West Ham United 37 56
8. Wolverhampton Wanderers 37 51
9. Leicester City 37 49
10. Brighton 37 48
11. Brentford 37 46
12. Newcastle 37 46
13. Crystal Palace 37 45
14. Aston Villa 37 45
15. Southampton 37 40
16. Everton 37 39
17. Burnley 37 35
18. Leeds United 37 35
19. Watford 37 23
20. Norwich City 37 22
Takımlar O P
1. Real Madrid 37 85
2. Barcelona 37 73
3. Atletico Madrid 37 68
4. Sevilla 37 67
5. Real Betis 37 64
6. Real Sociedad 37 62
7. Villarreal 37 56
8. Athletic Bilbao 37 55
9. Osasuna 37 47
10. Celta Vigo 37 46
11. Valencia 37 45
12. Rayo Vallecano 37 42
13. Espanyol 37 41
14. Getafe 37 39
15. Elche 37 39
16. Granada 37 37
17. Mallorca 37 36
18. Cadiz 37 36
19. Levante 37 32
20. Deportivo Alaves 37 31